Beylikler ve erken Osmanlı mimarisi

14 dk 5 / 8. ders

Beylikler: yeni denemeler

1243 Kösedağ yenilgisinden sonra Selçuklu zayıfladı, Anadolu'da onlarca beylik kuruldu. Beylikler Selçuklu geleneğini sürdürürken yeni planlar da denedi.

Eş bölüntülü camiler: Harim, eşit büyüklükte kare birimlere bölünür ve her birim bir kubbeyle örtülür.

  • Antalya Yivli Minare Camii (Hamidoğulları, 1373): Bu tipin Anadolu'daki ilk örneği. Minaresi Selçuklu dönemindendir.
  • Manisa Ulu Camii (Saruhanoğlu İshak Bey, 1376): Mihrap önünde sekiz desteğe oturan büyük bir kubbe ve revaklı avlu. Külliyesinde medrese ve türbe vardır.

Selçuk İsa Bey Camii (Aydınoğulları, 1375): Bani Aydınoğlu İsa Bey, mimarı Şamlı Alidir. Mihraba paralel iki sahın ve art arda iki kubbeyle Şam Emevi Camii planını izler. Revaklı bir avlusu vardır. Antik Efes'ten getirilen sütunlar ve mermerler kullanılmıştır.

Ahşap direkli camiler bu dönemde en anıtsal hâline ulaştı. Beyşehir Eşrefoğlu Camii (1296) ahşap direkleri, çini mozaik mihrabı ve kündekari minberiyle bu grubun en görkemli örneğidir. Ortasındaki üstü açık havuza “kar kuyusu” denir. Birgi Ulu Camii (Aydınoğlu Mehmet Bey, 1312) ise çini mozaik mihrabı ve ceviz kündekari minberiyle ünlüdür.

Karamanoğulları de başkentlerini anıtlarla donattı. Karaman'daki Hatuniye Medresesi'ni (1381–1382) I. Murad'ın kızı, Karamanoğlu Alaeddin Bey'in eşi Nefise Sultan yaptırdı. II. İbrahim Bey'in İbrahim Bey İmareti'nin (1433) çini mihrabı ise sökülüp İstanbul'a getirildi, bugün Çinili Köşk'tedir.

Zaviyeli camiler: Milas Firuz Bey Camii (Osmanlı'nın Menteşe valisi Firuz Bey, 1394) ve Kastamonu İsmail Bey Camii (Candaroğulları, 1454) hem ibadet hem konaklama işlevi gören camilerdir.

Soru 1
Selçuk'ta bulunan, mimarı Şamlı Ali olan ve planıyla Şam Emevi Camii'ni hatırlatan İsa Bey Camii hangi beyliğin eseridir?
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı

Bu derste yanlış ya da eksik bir bilgi mi var?
Bu dersten 26 soru daha var Soru bankasında süresiz çöz, cevabı hemen gör.