Kanun haritası
Sınavda en çok kanun numarası ile konu eşleştirmesi sorulur. Bu tabloyu ezberle:
| Kanun | Adı (kısa) | Yılı | Konusu |
|---|---|---|---|
| 1618 | Seyahat Acentaları ve Seyahat Acentaları Birliği | 1972 | Acentaların kuruluşu, grupları, TÜRSAB |
| 2634 | Turizmi Teşvik Kanunu | 1982 | Turizm bölgeleri, yatırım ve işletme belgeleri, teşvik |
| 2863 | Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma | 1983 | Kültür varlıkları, sitler, kazı, kaçakçılık |
| 4848 | Kültür ve Turizm Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri | 2003 | Bakanlığın yapısı ve görevleri |
| 6326 | Turist Rehberliği Meslek Kanunu | 2012 | Rehberlik mesleği, odalar, TUREB |
| 6502 | Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun | 2013 | Paket tur, devre tatil ve tüketici hakları |
| 7183 | Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı | 2019 | Türkiye'nin turizm tanıtımı (TGA) |
Kanun numaraları zamanla büyür. Bu yüzden tablodaki kanunlarda numaradan yılı tahmin edebilirsin: küçük numara eski kanundur. Numaralar 1960'ta yeniden başladığı için 1956 tarihli 6831 sayılı Orman Kanunu gibi eski kanunlar bu kurala uymaz.
2634'ten önce de teşvik kanunları vardı. İlki 1950 tarihli 5647 sayılı Turizm Müesseselerini Teşvik Kanunu, ikincisi 1953 tarihli 6086 sayılı Turizm Endüstrisini Teşvik Kanunudur. 2634 sayılı Kanun 1982'de 6086'yı yürürlükten kaldırdı.
Cevapla, yolun devamı açılsın
1 bölüm kaldı
1618 ve TÜRSAB
Türkiye'de acentacılık yapmak için Bakanlıktan işletme belgesi almak zorunludur. 2020'den beri bu belge yalnızca tüzel kişilere, yani şirketlere verilir.
Acentalar yaptıkları işe göre üç gruba ayrılır:
| Grup | Yapabildiği işler |
|---|---|
| A | Bütün acentalık hizmetleri (yurt içi ve yurt dışı tur, paket tur, bilet, konaklama) |
| B | Uluslararası kara, deniz ve hava ulaşımında bilet ve rezervasyon satışı, A grubunun turlarının biletlerini satmak |
| C | Yalnızca Türk vatandaşları için yurt içi turlar |
Tahmin et
Pek çok ders notunda “A, B, C grupları 2018'de kaldırıldı” yazar. Sence 2026'da bu gruplar hâlâ geçerli mi?
Bilmen gereken diğer kurallar:
- Turlarda ve paket turlarda her 45 kişiye en az bir rehber bulundurulur. Yalnızca tek bir otelde konaklama ile o otele ulaşımı içeren paketler bunun dışındadır. Acenta, rehber dışında birine turistlere rehberlik niteliğinde bilgi verdiremez.
- Belgesiz acentacılık yapanı mülki amir faaliyetten men eder ve para cezası verir.
- Acenta tüketiciye hizmetlerin ayrıntılı programını ve paket turun sigorta sözleşmesinin bir nüshasını verir. Şubeleri dahil adres değişikliklerini de en az on gün önce Bakanlığa bildirir (md. 10).
- Vize vermek acentanın işi değildir; vizeyi devletin yetkili makamları verir, acenta en fazla başvuruya aracılık eder.
- Acenta müşterilerinin bilgilerini gizli tutar ve gerçeğe aykırı reklam yapamaz.
- 2024'ten beri, turistleri bilgileri ve onayları dışında alışverişe götürüp menfaat sağlayan acentanın belgesi iptal edilir ve beş yıl acentacılık yapamaz.
TÜRSAB (Türkiye Seyahat Acentaları Birliği) 1618'e dayanır. Acentaların TÜRSAB'a üye olması zorunludur. Merkezi İstanbul'dadır. Dört organı vardır: genel kurul (üç yılda bir kasımda toplanır), yönetim kurulu (9 üye), denetim kurulu (3 üye) ve disiplin kurulu (3 üye).
2634, 4848, 6502 ve 7183
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu (1982) turizm yatırımının temel kanunudur:
- Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ile Turizm Merkezleri'nin yeri ve sınırları Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.
- Turizm yatırımı belgesi ve turizm işletmesi belgesi Bakanlıkça verilir. Teşviklerden yararlanmak için bu belgeler gerekir.
- Belgeli işletmelerde yabancı uzman personel ve sanatkâr, Bakanlığın ve İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının vereceği izinle çalıştırılabilir.
4848 sayılı Kanun (2003), Kültür ve Turizm Bakanlığının teşkilatını ve görevlerini düzenler. Kültür ile turizm bu kanunla tek bir bakanlıkta birleşti. Bakanlığın görevleri arasında tarihî ve kültürel varlıkları korumak, turizmi geliştirmek ve Türkiye'yi tanıtmak vardır.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (2013) turistin tüketici olarak haklarını korur:
| Kavram | Tanım (özet) |
|---|---|
| Paket tur | Ulaştırma, konaklama ve başka bir turizm hizmetinden en az ikisinin her şey dahil tek fiyatla satılması, hizmetin 24 saatten uzun sürmesi ya da gecelemeyi içermesi |
| Devre tatil | Bir yıldan uzun süre için, birden fazla dönemde gecelik konaklama hakkı veren sözleşme. Tüketicinin 14 gün cayma hakkı vardır |
| Tur (1618'e göre) | Tanıtma ve ulaştırmayı birlikte kapsayan, tek fiyatla satılan, 24 saatten kısa süren hizmet |
Paket tur satılmadan önce tüketiciye bilgilendirici bir broşür vermek zorunludur. Devre tatil, uzun süreli tatil hizmeti, değişim ve yeniden satış sözleşmelerinde ise tüketiciye sözleşmeden en az bir gün önce ön bilgilendirme formu verilir.
7183 sayılı Kanun (2019) Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansını (TGA) kurdu. Ajans Türkiye'nin turizm tanıtımını yürütür ve turizm işletmelerinden alınan turizm payı ile finanse edilir.
Turizm kanunu olmayanı bulmak
Ağustos 2026 sınavında “hangisi turizmle doğrudan ilişkili kanunlardan biri değildir?” diye soruldu ve doğru cevap 6831 sayılı Orman Kanunu idi. Bu tür sorularda şu yöntemi kullan:
- Önce bu dersteki tabloyu düşün. Tablodaki kanunlar turizm mevzuatının çekirdeğidir.
- Kalan kanunun asıl konusu nedir? Ormanlar, çevre, imar, trafik ya da işçi-işveren ilişkileri gibi genel bir alanı düzenliyorsa, turizme dokunsa bile turizm kanunu sayılmaz.
| Turizm kanunu değil | Asıl konusu |
|---|---|
| 6831 Orman Kanunu | Ormanların korunması ve işletilmesi |
| 2872 Çevre Kanunu | Çevre kirliliğinin önlenmesi |
| 3194 İmar Kanunu | Yapılaşma ve şehir planlaması |
| 2918 Karayolları Trafik Kanunu | Trafik düzeni |
| 4857 İş Kanunu | İşçi-işveren ilişkileri |
| 5682 Pasaport Kanunu | Pasaport türleri, yurda giriş ve çıkış |
| 1774 Kimlik Bildirme Kanunu | Konaklayanların kimliklerinin kolluğa bildirilmesi |
Dikkat: 2634 sayılı Kanun ormanlardaki turizm tesisleri için 6831'e atıf yapar. Bir kanunun başka bir kanuna atıf yapması onu turizm kanunu yapmaz.
Bu ayrımın hukuktaki adı doğrudan ve dolaylı kaynaktır. 1618, 2634, 6326 ve 7183 gibi turizmi konu alan kanunlar turizm hukukunun doğrudan kaynaklarıdır. Türk Medeni Kanunu, Borçlar Kanunu ve Ticaret Kanunu gibi genel kanunlar ise turizm ilişkilerine de uygulandıkları için dolaylı kaynak sayılır.
Kendi cümlelerinle anlat
Bir rehber 4857 sayılı İş Kanunu'na göre işçi olarak çalışabiliyor. O hâlde 4857 neden turizm kanunu sayılmaz?