Çatalhöyük, Orta ve Batı Anadolu Neolitiği ve Kalkolitik Çağ

15 dk 5 / 8. ders

Orta Anadolu'nun bitişik köyleri

Güneydoğu'da Neolitik toplumlar büyük tören yapıları dikerken, Orta Anadolu'da farklı bir gelenek gelişti: birbirine bitişik, kerpiçten, hemen hemen aynı büyüklükte evlerden oluşan, daha eşitlikçi köyler. Tapınak benzeri anıtsal yapılar azdır. Evlerin tabanı ve duvarları özenle sıvanır, kırmızı aşı boyası sık kullanılır.

Aşıklı Höyük (Aksaray, Melendiz Çayı kıyısı) bu geleneğin en eski örneğidir. Çanak Çömleksiz Neolitik'e (MÖ 9. binyıl sonu – 8. binyıl) aittir. Ufuk Esin 1989'da baraj tehdidi üzerine kurtarma kazısı olarak başladı, sonra kazılar Mihriban Özbaşaran başkanlığında sürdü.

  • Evler bitişik, aralarında dar geçitler var. Ölüler ev tabanı altına hoker pozisyonunda gömülmüş.
  • Bir kadın kafatasında trepanasyon, yani kafatası delme ameliyatı izi var. Bu, beyin cerrahisinin bilinen en eski örneklerinden sayılır.
  • Yakındaki Göllüdağ ve Nenezi Dağı'ndan gelen obsidyen, yani lavın aniden soğumasıyla oluşan volkanik cam, işlenmiş. Kapadokya obsidyeni Kıbrıs'a ve Levant'a kadar ulaştı.
  • Aşıklılar tarıma başlamış ama hâlâ yoğun biçimde avlanıyor; koyun ve keçi evcilleşmenin eşiğinde.

Aynı bölgede Pınarbaşı ve Boncuklu Höyük (Konya), Köşk Höyük (Niğde, kil sıvanarak yüzü yeniden yapılmış kafatasları) de bu çağın önemli alanlarıdır.

Soru 1
Aksaray'da yer alan, bitişik kerpiç evleri ve trepanasyon (kafatası delme) izi taşıyan kafatasıyla tanınan, kazılarına Ufuk Esin'in başladığı Neolitik yerleşme aşağıdakilerden hangisidir?
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı

Bu derste yanlış ya da eksik bir bilgi mi var?
Bu dersten 39 soru daha var Soru bankasında süresiz çöz, cevabı hemen gör.