Tanzimat, Meşrutiyet ve Osmanlı'da ilkler

15 dk 6 / 8. ders

Tanzimat ve Islahat fermanları

II. Mahmud'un ölümünden birkaç ay sonra, 3 Kasım 1839'da yeni padişah Abdülmecid adına hazırlanan ferman, Topkapı Sarayı'nın dış bahçesi Gülhane'de Hariciye Nazırı Mustafa Reşid Paşa tarafından okundu. Bu metne Tanzimat Fermanı ya da Gülhane Hatt-ı Hümayunu denir.

Fermanın vaatleri:

  • Herkesin can, mal ve namus güvenliği sağlanacak.
  • Vergi herkesin gelirine göre alınacak, iltizam kaldırılacak.
  • Askerlik düzenli ve belirli süreli olacak.
  • Kimse mahkemede yargılanmadan cezalandırılmayacak, müsadere (mala el koyma) yapılmayacak.
  • Müslüman ve gayrimüslim bütün tebaa bu haklardan eşit yararlanacak.

Önemi şudur: Osmanlı padişahı ilk kez kendi yetkisini kanunla sınırladı ve kanunun üstünlüğünü kabul etti. Tanzimat, Batılılaşmanın resmî başlangıcı sayılır.

Islahat Fermanı ise 1856'da, Kırım Savaşı'nın sonunda ilan edildi. Avrupa'nın baskısıyla hazırlandı ve özellikle gayrimüslimlere yeni haklar tanıdı: memur olabilme, kendi okullarını açma, belediye ve il meclislerine girme. Yabancılara mülk edinme hakkı da verildi. Aynı yıl imzalanan Paris Antlaşması ile Osmanlı bir Avrupa devleti sayıldı ve toprak bütünlüğü güvence altına alındı. Savaş sırasında hastane olarak kullanılan Üsküdar'daki Selimiye Kışlası'nda İngiliz hemşire Florence Nightingale yaralı askerlere baktı; kaldığı kule bugün onun adını taşıyan müzedir.

Soru 1
Tanzimat Fermanı ile Islahat Fermanı karşılaştırıldığında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı

Bu derste yanlış ya da eksik bir bilgi mi var?
Bu dersten 22 soru daha var Soru bankasında süresiz çöz, cevabı hemen gör.