Duraklama, gerileme, Lale Devri ve ilk ıslahatlar

15 dk 5 / 8. ders

Duraklama: 17. yüzyıl

Eski kitaplar Osmanlı tarihini beş döneme ayırır: Kuruluş, Yükselme, Duraklama, Gerileme, Dağılma. Bugün tarihçiler bu ayrımı fazla kaba bulur, ama sınav hâlâ bu adları kullanır. Duraklama genellikle 1579'dan (Sokullu'nun ölümü) 1699'a (Karlofça) kadar sayılır.

Nedenleri iki gruba ayrılır. İçeride tımar düzeni bozuldu, Yeniçeri Ocağı disiplinini yitirdi, şehzadeler sancağa çıkmayıp sarayda “kafes”te yetişti ve saray kadınlarının etkisi arttı. Dışarıda Coğrafi Keşifler ticaret yollarını okyanuslara kaydırdı, Avrupa güçlendi.

OlayTarihNot
Zitvatorok Antlaşması1606Avusturya arşidükü padişaha denk sayıldı, Avusturya'nın yıllık vergisi kalktı
Celali isyanları1600'lerAnadolu'da ağır vergilere ve düzensizliğe karşı halk ayaklanmaları
Genç Osman (II. Osman)1622Ocağı düzeltmek istedi, yeniçerilerce öldürülen ilk padişah oldu
IV. Murad, Revan ve Bağdat seferleri1635-1638İçki ve tütün yasaklarıyla da bilinir
Kasr-ı Şirin Antlaşması1639Safevilerle. Bugünkü Türkiye-İran sınırının temeli
Köprülüler dönemi1656'dan itibarenGirit alındı (1669), Lehistan'la Bucaş (1672) ile batıda en geniş sınıra ulaşıldı
II. Viyana Kuşatması1683Merzifonlu Kara Mustafa Paşa yenildi, Avrupa'da Kutsal İttifak kuruldu

Yüzyılın iki büyük yazarı, on ciltlik Seyahatname'nin sahibi Evliya Çelebi ile Cihannüma (coğrafya) ve Keşfü'z-Zünun (bibliyografya) yazarı Kâtip Çelebi'dir. Evliya Çelebi'ye göre Hezarfen Ahmed Çelebi Galata Kulesi'nden Üsküdar'a uçtu, IV. Murad da onu Cezayir'e sürdü. Yine Evliya Çelebi'ye göre Lagari Hasan Çelebi 1632-33'te Sarayburnu'nda barutlu bir fişekle havalanıp denize indi.

Soru 1
Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünün sarsıldığı, Avusturya arşidükünün padişaha denk sayıldığı 1606 tarihli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı

Bu derste yanlış ya da eksik bir bilgi mi var?
Bu dersten 35 soru daha var Soru bankasında süresiz çöz, cevabı hemen gör.