Yahudilik ve dünya dinleri

14 dk 7 / 9. ders

Yahudiliğin tarihi ve kutsal metinleri

Yahudilik, bugün yaşayan tek tanrılı dinlerin en eskisi kabul edilir. Hristiyanlık ve İslam ile birlikte semavi ya da İbrahimî dinler diye anılır, çünkü üçü de soylarını Hz. İbrahim'e bağlar. Tek tanrılı dinlere monoteist, çok tanrılılara politeist denir; dinler bir de yalnız bir millete mahsus millî dinler (Yahudilik gibi) ile herkese yayılan dünya (evrensel) dinleri (Hristiyanlık, Budizm, İslam) diye ayrılır. Dinleri inceleyen bilimlerden dinler tarihi dinleri tarihî gelişimleri içinde, din fenomenolojisi dua, kurban, kutsal mekân gibi dinî olguları tarih sırasından bağımsız ve sistemli olarak, din sosyolojisi dinle toplum ilişkisini, din psikolojisi ise bireyin dinî yaşantısını inceler. Fransız sosyolog Émile Durkheim dini toplumsal bir olgu sayar ve dinî cemaati meydana getiren âyin ve inançlar sistemi olarak tanımlar.

DönemOlay
Hz. İbrahimUr'dan çıkıp Harran üzerinden Kenan diyarına (Filistin) göç etti
Hz. Musaİsrailoğullarını Mısır'dan çıkardı; Sina Dağı'nda On Emir'i aldı; halk kırk yıl çölde kaldı
Hz. DavudKudüs'ü merkez yaptı
Hz. SüleymanKudüs'te Birinci Mabet'i yaptırdı
MÖ 586Babil Kralı Nebukadnezar Mabet'i yıktı, Yahudiler Babil'e sürüldü
MS 70Romalılar yeniden yapılan İkinci Mabet'i yıktı; ayakta kalan batı duvarı bugün Ağlama Duvarı'dır

Kutsal metinler:

  • Tanah: Yahudi kutsal kitabı. Üç bölümü vardır: Tora (Tevrat; Hz. Musa'ya atfedilen beş kitap), Neviim (Peygamberler), Ketuvim (Kitaplar, örneğin Mezmurlar). Adı bu üç bölümün baş harflerinden gelir. Hristiyanlar aynı metinlere Eski Ahit der.
  • Talmud: Sözlü geleneğin yazıya geçirilmiş hâli olan Mişna ile onun yorumu Gemara'dan oluşur. Babil ve Kudüs Talmudu olmak üzere iki derlemesi vardır.
  • Kabala: Yahudi mistisizmi; temel eseri Zohar.
Soru 1
Yahudi kutsal metinleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı