Hristiyanlık, konsiller ve ikonografi

15 dk 8 / 9. ders

İsa, havariler ve İnciller

Hristiyanlık MS 1. yüzyılda Roma'nın Yahudiye eyaletinde, Nasıralı İsa'nın öğretisiyle doğdu. Hristiyanlara göre İsa, beklenen kurtarıcı Mesih'tir (Yunanca Khristos). Kudüs'te Roma valisi Pontius Pilatus döneminde çarmıha gerildi; Hristiyan inancına göre üçüncü gün dirildi. Temel inanç Teslis'tir: tek Tanrı'nın Baba, Oğul ve Kutsal Ruh olarak üç kişide bulunması. Noel İsa'nın doğumunu, Paskalya dirilişini kutlar. Paskalya'dan önceki yaklaşık kırk günlük oruç dönemine Büyük Perhiz (Lent), çarmıha gerilişin anıldığı Paskalya öncesi cumaya Kutsal Cuma denir. Dine giriş ayini vaftiz suyla yapılır; ekmek ve şarabın İsa'nın bedeni ve kanı olarak paylaşıldığı ayine Efkaristiya (Aşai Rabbani) denir. Vaftiz, Efkaristiya ve evlilik gibi kutsal törenlerin genel adı sakramenttir; Katolik Kilisesi yedi sakrament kabul eder. İsa'nın günlük dili Aramiceydi; İnciller ise Yunanca yazıldı.

İsa'nın on iki öğrencisine havari denir. Sınavda en çok şu üçü sorulur:

HavariTanınma özelliği
PetrusHavarilerin önderi, ilk papa sayılır; elinde anahtarlar. İsa yakalanınca onu üç kez inkâr etti
Yahuda İskariotİsa'ya ihanet eden havari; otuz gümüş karşılığında ele verdi. Resimlerde para kesesiyle görülür
Tomasİsa'nın dirildiğine inanmayan “Şüpheci Tomas”; yaraya dokunurken betimlenir

Diğer havariler: Andreas (Petrus'un kardeşi), Yuhanna ve kardeşi Büyük Yakup, Filipus, Bartalmay, Matta, Küçük Yakup, Taddeus, Kenanlı Simon. Yahuda'nın yerine sonradan Matthias seçildi. Andreas, X biçimli haçta şehit edildiğine inanıldığı için ikonografide çapraz haçla betimlenir.

Yeni Ahit'in ilk dört kitabı İncillerdir. Kilisenin kabul ettiği (kanonik) dört İncil'in yazarları ve ikonografideki sembolleri:

İncil yazarıSembolü
Mattaİnsan ya da melek
MarkosAslan
LukaÖküz (boğa)
YuhannaKartal

Barnabas'a atfedilen metin gibi başka “İncil”ler de vardır, ama bunlar kanonik sayılmaz.

Soru 1
Hristiyan ikonografisinde elinde anahtarlarla betimlenen ve ilk papa kabul edilen havari aşağıdakilerden hangisidir?
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı

Bu derste yanlış ya da eksik bir bilgi mi var?
Bu dersten 78 soru daha var Soru bankasında süresiz çöz, cevabı hemen gör.