Hitit kültürü ve sanatı

14 dk 2 / 8. ders

İki yazı, birçok dil

Hititler aynı anda iki yazı sistemi kullandı:

YazıNereye yazıldı?Kim okurdu?
Çivi yazısıKil tabletler, devlet arşivi, antlaşmalar, yıllıklarSaray kâtipleri, resmî dil
Luvi hiyeroglifiKaya kabartmaları, steller, mühürler, bazı kaplarHalka açık, toplumun geniş kesimi

Çivi yazısı Mezopotamya'da doğdu. Anadolu onu Asur ticaret kolonileri çağında tüccarlar sayesinde tanımıştı. İlginç olan şu: Hititler Anadolu'da zaten kullanılan Eski Asur üslubunu değil, Eski Babil üslubunu benimsedi. Tablete sivri uçlu bir kalemle (stylus) ıslak kile bastırılarak yazılırdı. Tek bir bronz tablet örneği de bilinir.

Hiyeroglif sistemin kökeni tartışmalıdır; Mısır hiyeroglifinden esinlendiği de ileri sürülür, Anadolu'da yerli olarak geliştiği de. Bu yazının yansıttığı dil Luvicedir. Luvice ve Palaca, Hititçenin akrabası olan Hint-Avrupa dilleridir; Hattice ise bu aileye girmez. Hitit Devleti yıkıldıktan sonra çivi yazısı unutuldu ama Luvi hiyeroglifi Geç Hitit kentlerinde yaşamaya devam etti.

Kralın yıl yıl yaptığı işleri anlatan yıllıklara anal (annal) denir; en ayrıntılıları II. Murşili'nin yıllıklarıdır. Arşivlerde Hititçenin yanında Luvice, Palaca, Hattice, Hurrice ve diplomasi dili Akadca metinler de vardır. Bu çeşitlilik çok kültürlü bir imparatorluğun aynasıdır.

Soru 1
Hititlerin halka açık kaya kabartmalarında ve mühürlerde kullandığı hiyeroglif yazı, hangi dili yansıtır? (tek kelime)
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı

Bu derste yanlış ya da eksik bir bilgi mi var?
Bu dersten 34 soru daha var Soru bankasında süresiz çöz, cevabı hemen gör.