Yerel halkın turizme tutumu

14 dk 3 / 6. ders

Doxey: coşkudan düşmanlığa

Bir sahil kasabasına ilk turistler geldiğinde herkes sevinir. Yirmi yıl sonra aynı kasabanın duvarlarında “Turist evine dön” yazıları görülebilir. Kanadalı araştırmacı George Doxey bu değişimi 1975'te dört aşamalı bir modelle anlattı. Modelin adı Irridex'tir (irritasyon, yani rahatsızlık endeksi). Turist sayısı ve turist ile yerel halk arasındaki uyumsuzluk arttıkça yerel halkın tahammülü azalır.

AşamaDiğer adlarıYerel halk ne hisseder?
1. CoşkuÖforiTuristleri heves ve heyecanla karşılar. Para ve fırsat gelir, yatırımcılar ilgi gösterir. Planlama ve denetim çok azdır
2. İlgisizlikApati, kayıtsızlıkTurist sıradanlaşır. İlişkiler resmîleşir ve ticarileşir, turizm hızlı kazanç yolu olur. Pazarlama çabaları başlar
3. RahatsızlıkKızgınlık, irritasyonKalabalık, park sorunu, fiyat artışı gibi her kötülük turiste bağlanır. Halkın tepki göstermeye başladığı eşiktir. Çözüm olarak sınır koymak yerine altyapı genişletilir
4. DüşmanlıkAntagonizmHalk turistlerden kaçar, onlara açıkça cephe alır, şiddet bile görülebilir. Bölgenin bozulan imajını düzeltmek için planlama yapılır

Ağustos 2026 sınavında yerel halkın turistlere heves ve heyecan duyduğu aşama soruldu: coşku. Çeldiriciler diğer aşamalar ve “öfke” idi.

Aşamaların hızı her yerde aynı değildir. Turist sayısı, kalış süresi ve iki taraf arasındaki kültürel mesafe büyüdükçe süreç hızlanır.

Soru 1
Doxey'in modeline göre turistlerin artık sıradanlaştığı, yerel halk ile turistler arasındaki ilişkilerin resmîleşip ticari bir nitelik kazandığı aşama aşağıdakilerden hangisidir?
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı