Somut olmayan miras, yaratıcı şehirler, sakin şehirler ve kültür başkentleri

15 dk 8 / 8. ders

Somut olmayan kültürel miras

UNESCO 2003'te Somut Olmayan Kültürel Mirasın Korunması Sözleşmesi'ni kabul etti. Türkiye 2006'da taraf oldu. Sözleşme sözlü gelenekleri, gösteri sanatlarını, toplumsal uygulama ve ritüelleri, doğa bilgisini ve el sanatı ustalığını korur. Üç liste vardır: Temsili Liste, Acil Koruma Gerektiren Liste ve İyi Koruma Uygulamaları Kaydı.

Türkiye bu alanda dünyada en çok unsuru olan ülkelerdendir: 2025 sonu, yani 2026 itibarıyla 32 unsur. Bir kısmı tek başına, bir kısmı komşu ülkelerle ortak (çok uluslu) dosyalardır.

UnsurYıl
Meddahlık, Mevlevi Sema Töreni2008
Aşıklık geleneği, Karagöz, Nevruz (çok uluslu)2009
Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali, Alevi-Bektaşi ritüeli Semah, geleneksel sohbet toplantıları2010
Tören keşkeği geleneği2011
Mesir Macunu Festivali (Manisa)2012
Türk kahvesi kültürü ve geleneği2013
Ebru2014
Geleneksel çini sanatı, yufka yapma ve paylaşma kültürü (çok uluslu)2016
Kuş dili (Acil Koruma Listesi), Giresun'un Çanakçı ilçesinde2017
Hıdırellez bahar bayramı (Kuzey Makedonya ile ortak)2017
Dede Korkut mirası (Azerbaycan ve Kazakistan ile ortak)2018
Geleneksel Türk okçuluğu2019
Mangala (göçürme), Kazakistan ve Kırgızistan ile ortak zekâ ve strateji oyunu dosyası2020
Minyatür sanatı (Azerbaycan, İran ve Özbekistan ile ortak)2020
Hüsn-i hat (Türkiye'nin tek başına sunduğu dosya)2021
Ahlat taş işçiliği (Acil Koruma Listesi), çay kültürü (Azerbaycan ile ortak), Nasreddin Hoca fıkralarını anlatma geleneği (altı ülkeyle ortak), ipekböcekçiliği ve geleneksel ipek üretimi (çok uluslu)2022
Tezhip (çok uluslu), sedef kakmacılığı (Azerbaycan ile ortak), iftar geleneği (Azerbaycan, İran ve Özbekistan ile ortak), balaban/mey yapımı ve icrası, zeytin yetiştiriciliği (Acil Koruma Listesi)2023
Geleneksel gayda/tulum yapımı ve icrası2024
Antep işi2025

Geleneksel sohbet toplantıları, 15-16 yaşından büyük erkeklerin belirli kurallarla düzenli olarak bir araya geldiği; Kütahya-Simav'da Yaren, Şanlıurfa'da Sıra Gecesi, Çankırı'da Yâran sohbeti, Balıkesir-Dursunbey'de Barana gibi adlarla bilinen geleneklerdir.

Festivallere dikkat: Kırkpınar ve Mesir Macunu listededir. Alaçatı Ot Festivali ya da Kültür Yolu Festivali gibi yeni ve popüler etkinlikler listede değildir.

Soru 1
Aşağıdaki festivallerden hangileri UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi'nde yer alır? I. Mesir Macunu Festivali II. Alaçatı Ot Festivali III. Kırkpınar Yağlı Güreş Festivali IV. Kültür Yolu Festivali
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı

Bu derste yanlış ya da eksik bir bilgi mi var?
Bu dersten 75 soru daha var Soru bankasında süresiz çöz, cevabı hemen gör.