Antalya ve Hatay
Antalya Müzesi, Türkiye'nin en büyük müzelerinden biridir. Ağırlığı Perge antik kentinden gelen Roma heykelleridir: tanrı ve imparator heykelleri, Üç Güzeller, Yorgun Herakles heykeli ve Herakles Lahdi. Üç Güzeller, güzellik ve zarafeti simgeleyen üç Kharit'i (Latincesi Gratiae) betimler. Perge'nin F5 Çeşmesi'nden çıkan Caracalla, Asklepios, Helios, Nemesis, Selene ve Tykhe heykelleri de buradadır; şans tanrıçası Tykhe müzedeki eserlerde kolunda bereket boynuzuyla (cornucopia) betimlenir. Yorgun Herakles'in ve lahdin yurt dışından nasıl geri getirildiğini altıncı derste öğreneceksin. Kentte ayrıca antik mezarlık alanının yerinde sergilendiği bir Nekropol Müzesi vardır.
Hatay Arkeoloji Müzesi dünyanın en zengin Roma mozaik koleksiyonlarından birine sahiptir: Okeanos ve Tethys, Orpheus, Dionysos ve “Neşeli İskelet” mozaiği ünlüdür. Müzenin bir başka yıldızı Kral Şuppiluliuma heykelidir:
- Hatay'daki Tell Tayinat höyüğünde bulundu.
- Bazalt taşındandır ve Geç Hitit dönemine aittir.
- Kakma tekniğiyle yapılmış etkileyici gözleri vardır.
Antakya'da bir müze daha var: Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi. Bir otel inşaatında ortaya çıkan kalıntılar yerinde korunarak sergilenir.
Cevapla, yolun devamı açılsın
1 bölüm kaldı
Gaziantep ve Şanlıurfa
Zeugma Mozaik Müzesi 2011'de Gaziantep'te açıldı. Dünyanın en büyük mozaik müzelerindendir. Mozaikler, Nizip yakınlarındaki Zeugma antik kentinin Roma villalarından gelir. Birecik Barajı'nın suları kentin bir bölümünü basmadan önce kurtarma kazılarıyla çıkarıldılar.
- Çingene Kızı: müzenin simgesi, bakışlarıyla ünlü küçük bir mozaik portre. Kültür ve Turizm Bakanlığı figürü, şarap tanrısı Dionysos'un dans eden takipçilerinden bir Maenad olarak tanımlar.
- Okeanos ve Tethys, Poseidon, Dionysos mozaikleri ile bronz Mars heykeli.
Şanlıurfa'da iki büyük müze yan yanadır:
| Müze | Öne çıkanlar |
|---|---|
| Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi | Urfa Adamı (Balıklıgöl heykeli), Göbeklitepe ve çevresinin Neolitik eserleri, totem direği |
| Haleplibahçe Mozaik Müzesi | Bir Roma villasının yerinde korunan mozaikler: Avlanan Amazonlar, Akhilleus'un hayatı |
Bölgede başka müze ve ören yerleri de vardır: Adıyaman Müzesi (Kilisik heykeli), Malatya'daki Arslantepe Höyüğü açık hava müzesi, Mardin Müzesi.
Tahmin et
Sınav şöyle bir eşleştirme veriyor: Zeugma Mozaik Müzesi–Gaziantep, Nekropol Müzesi–Antalya, Büyük Saray Mozaikleri Müzesi–İstanbul, Necmi Asfuroğlu Arkeoloji Müzesi–Mardin, Arslantepe Ören Yeri Açık Hava Müzesi–Mersin. Sence hangileri yanlış?
Müzeler kime bağlı?
Türkiye'deki müzelerin çoğu devletindir ama tek bir kurum yönetmez:
| Kurum | Örnek müzeler |
|---|---|
| Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü | Arkeoloji, etnografya ve kent müzelerinin çoğu (Bakanlığa göre ziyarete açık 222 müze ve 148 ören yeri) |
| Millî Saraylar İdaresi Başkanlığı (Cumhurbaşkanlığı) | Dolmabahçe, Beylerbeyi, Yıldız Şale, Küçüksu ve Aynalıkavak kasırları |
| Vakıflar Genel Müdürlüğü | Vakıf eserleri ve halı müzeleri |
| Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğü | Ankara'daki Şehit Cuma Dağ Tabiat Tarihi Müzesi |
| Silahlı Kuvvetler | Harbiye'deki Askerî Müze, Beşiktaş'taki Deniz Müzesi |
| Belediyeler | Kent müzeleri: ilk gerçek örnek İzmir'deki Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi (2004), Bursa Kent Müzesi |
| Üniversiteler | ODTÜ Müzesi, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Resim ve Heykel Müzesi |
| Özel kişiler ve vakıflar | Sadberk Hanım, Rahmi M. Koç, Sakıp Sabancı, Pera |
Özel müzeler de Bakanlığın izniyle kurulur ve Bakanlığın denetimindedir.
Bölgelere göre hızlı harita
| Bölge | Müze | Tek kelimelik ipucu |
|---|---|---|
| Akdeniz | Antalya Müzesi | Perge, Herakles |
| Akdeniz | Hatay Arkeoloji Müzesi | Mozaik, Şuppiluliuma |
| Güneydoğu | Zeugma Mozaik Müzesi | Çingene Kızı |
| Güneydoğu | Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi | Urfa Adamı, Göbeklitepe |
| Güneydoğu | Haleplibahçe Mozaik Müzesi | Amazonlar |
| Doğu Anadolu | Arslantepe (Malatya) | Höyük, açık hava |
Kendi cümlelerinle anlat
Gaziantep'te Zeugma Mozaik Müzesi'ni gezdirdiğin bir gruba, mozaiklerin neden kentten uzakta bir müzede sergilendiğini anlat.