Türk dilinin tarihî gelişimi

13 dk 9 / 9. ders

Türkçe hangi aileden? Altay sorusu ve üç devre

Rehberlik eğitim programı, 6326 sayılı Kanun'un Uygulama Yönetmeliği'nde (md. 8/1-i) “Türk dili ve edebiyatı” başlığını sayar. Edebiyatı önceki derslerde gördün; bu derste dilin kendisine bakıyoruz.

Türkçe çoğu kitapta Ural-Altay dil ailesinin Altay kolunda, Moğolca ve Tunguzca ile birlikte gösterilir. Ama dikkat: TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre son araştırmalar bu dillerdeki ortak kelimelerin büyük ölçüde karşılıklı alıntı olduğunu, Altay dilleri arasında bilimsel olarak ispatlanmış bir akrabalık bulunmadığını gösteriyor. Sınavda “Altay dil ailesi” ifadesi doğru kabul edilir; rehber olarak ise “Altay kuramı” demek daha dürüsttür.

Türkçe eklemeli bir dildir: kök değişmez, ekler sona eklenir (göz-lük-çü-ler). Yazılı metinleri 8. yüzyılın başından bugüne kesintisiz izlenebilir.

DevreYaklaşık tarihKapsadığı yazı dilleri
Eski Türkçe6.-10. yüzyılGöktürkçe ve Uygurca; İslamiyet öncesi metinler
Orta Türkçe10.-19. yüzyılKarahanlı Türkçesi ile başlar; Harezm Türkçesi, Çağatayca, Kıpçakça, Eski Anadolu Türkçesi, Osmanlıca
Yeni Türkçe19.-20. yüzyıldan bugüneTürkiye Türkçesi ve bugünkü öteki Türk yazı dilleri

Dönemlerin sınır yılları kaynaktan kaynağa birkaç yüzyıl kayar. Sırayı ve her devrenin ana yazı dilini bilmen yeter.

Soru 1
Aşağıdaki yazı dillerinden hangisi Eski Türkçe devresine aittir?
Ne kadar eminsin?

Cevapla, yolun devamı açılsın

1 bölüm kaldı

Bu derste yanlış ya da eksik bir bilgi mi var?
Bu dersten 7 soru daha var Soru bankasında süresiz çöz, cevabı hemen gör.